गणरायाच्या चरणी आरोग्याचा जागर; ‘पंचमुखी’चा भेसळखोरांना इशारा
अन्नातील भेसळ, बनावट औषधांवर गणेशोत्सवातून प्रबोधन; ‘सुरक्षित अन्न, सुरक्षित औषध, सुरक्षित महाराष्ट्र’चा संदेश
सोलापूर व्हिजन | सोलापूर दि.२६ सप्टेंबर
गणेशोत्सव म्हटला की डोळ्यांचे पारणे फेडणारे देखावे, विद्युत रोषणाई आणि भव्य सजावट असे चित्र डोळ्यांसमोर उभे राहते. मात्र, या झगमगाटापलीकडे जाऊन समाजाच्या जिव्हाळ्याच्या प्रश्नांना हात घालण्याची परंपरा सोलापुरातील गणेश मंडळांनी यंदाही जपली आहे.
विजापूर रोड येथील पंचमुखी कला, क्रीडा व सांस्कृतिक तरुण मंडळाने यंदा अन्नातील भेसळ आणि बनावट औषधांविरोधात जनजागृती करणारा जिवंत देखावा साकारत गणेशोत्सवाला सामाजिक प्रबोधनाची दिशा दिली आहे.
‘सुरक्षित अन्न, सुरक्षित औषध, सुरक्षित महाराष्ट्र’ हा मध्यवर्ती संदेश घेऊन उभारण्यात आलेल्या या देखाव्यात दैनंदिन जीवनाशी निगडित गंभीर प्रश्न प्रभावीपणे मांडण्यात आला आहे. दूध, खाद्यतेल, मसाले, डाळी, तूप यांसह विविध खाद्यपदार्थांमध्ये होणारी भेसळ आणि अप्रमाणित अथवा बनावट औषधांचा वापर यामुळे निर्माण होणाऱ्या आरोग्यविषयक धोक्यांकडे नागरिकांचे लक्ष वेधण्यात आले आहे.
देखाव्यात केवळ संदेश नाही, तर उपायही
पंचमुखी मंडळाच्या या उपक्रमाचे वैशिष्ट्य म्हणजे केवळ भेसळीचे दुष्परिणाम दाखविण्यापुरते मर्यादित न राहता ‘भेसळ ओळखायची कशी?’ आणि ‘तक्रार करायची कुठे?’ याची माहितीही नागरिकांना देण्यात आली आहे.
घरच्या घरी उपलब्ध साधनांच्या मदतीने काही खाद्यपदार्थांतील भेसळ प्राथमिक पातळीवर कशी ओळखता येते, कोणती काळजी घ्यावी, खाद्यपदार्थ खरेदी करताना लेबल, पॅकिंग, गुणवत्ता व वैधता कशी तपासावी, तसेच संशयास्पद उत्पादन आढळल्यास संबंधित यंत्रणेकडे तक्रार कशी नोंदवावी, याचे प्रात्यक्षिकांसह मार्गदर्शन करण्यात आले आहे.
औषधे खरेदी करताना अधिकृत विक्रेत्याकडूनच औषधे घेणे, पॅकिंग व वैधता तपासणे आणि संशयास्पद औषधांबाबत सतर्क राहण्याचा संदेशही देखाव्यातून देण्यात आला आहे.
गणेशोत्सवाच्या गर्दीत सामाजिक प्रश्न ऐरणीवर
भेसळयुक्त अन्न आणि बनावट औषधांचा प्रश्न हा केवळ ग्राहकांचा विषय नसून तो थेट सार्वजनिक आरोग्याशी जोडलेला आहे. त्यामुळे धार्मिक उत्सवाच्या माध्यमातून हा प्रश्न नागरिकांसमोर मांडण्याचा पंचमुखी मंडळाचा प्रयत्न लक्षवेधी ठरत आहे.
‘सजग ग्राहक, सुरक्षित समाज’ या भूमिकेतून साकारलेल्या या देखाव्यामुळे गणेशोत्सव मंडप हा केवळ दर्शनाचे ठिकाण न राहता नागरिकांना माहिती देणारे जनजागृती केंद्र ठरत आहे. देखावा पाहण्यासाठी येणाऱ्या नागरिकांमध्ये अन्नाची गुणवत्ता, औषधांची सुरक्षितता आणि ग्राहक म्हणून असलेल्या अधिकारांवर चर्चा घडत आहे.
रोषणाईपेक्षा प्रश्न मोठा; ‘पंचमुखी’ने थेट आरोग्यावर बोट ठेवले
गणेशोत्सवातील देखाव्यांच्या माध्यमातून सामाजिक प्रश्न मांडण्याची सोलापूरची परंपरा यंदा पंचमुखी मंडळाने अधिक धारदार केली आहे. अन्नातील भेसळ आणि बनावट औषधांचा मुद्दा पुढे करत मंडळाने ‘सुरक्षित अन्न, सुरक्षित औषध, सुरक्षित महाराष्ट्र’ असा थेट जनतेशी संवाद साधला आहे. भेसळ ओळखण्यापासून तक्रार नोंदविण्यापर्यंतची माहिती देत ‘फक्त उत्सव नको, जागरूकताही हवी’ असा संदेश या देखाव्यातून देण्यात आला आहे.
गणरायाच्या उत्सवातून नागरिकांच्या आरोग्याचा प्रश्न ऐरणीवर आणण्याचा हा उपक्रम सोलापूरच्या सामाजिक गणेशोत्सवाची वेगळी ओळख अधोरेखित करणारा ठरत आहे.