न्यायालयातील कर्मचारी ते केंद्रीय गृहमंत्री; सुशीलकुमार शिंदेंचा संघर्षमय प्रवास
सोलापूरच्या मातीतला ‘साहेब’ ते दिल्लीच्या सत्ताकेंद्रापर्यंत!
संघर्ष, जिद्द आणि कर्तृत्वाच्या बळावर सुशीलकुमार शिंदेंचा प्रेरणादायी राजकीय प्रवास
सोलापूर व्हिजन | सोलापूर दि.३ सप्टेंबर
सोलापूरच्या मातीतून उभा राहिलेला एक सामान्य मुलगा देशाच्या केंद्रीय गृहमंत्रिपदापर्यंत पोहोचतो, हा प्रवास केवळ राजकीय यशाची कहाणी नाही; तर संघर्ष, जिद्द, कष्ट आणि लोकशाहीवरील विश्वास यांचे प्रेरणादायी उदाहरण आहे. माजी केंद्रीय गृहमंत्री सुशीलकुमार संभाजीराव शिंदे यांनी आपल्या प्रदीर्घ सार्वजनिक जीवनातून महाराष्ट्राच्या राजकारणात स्वतंत्र ठसा उमटविला. ४ सप्टेंबर रोजी त्यांचा वाढदिवस. त्यानिमित्त त्यांच्या संघर्षमय प्रवासाची आठवण पुन्हा एकदा जागी होते.
सामान्य परिस्थितीतून सार्वजनिक जीवनाची सुरुवात
सुशीलकुमार शिंदे यांचा जन्म ४ सप्टेंबर १९४१ रोजी झाला. अत्यंत सामान्य परिस्थितीतून त्यांनी जीवनाची वाटचाल सुरू केली. सोलापूर न्यायालयात कर्मचारी म्हणून काम करत असतानाही शिक्षणाची आस त्यांनी कायम जपली. पुढे त्यांनी कायद्याचे शिक्षण घेतले. त्यानंतर महाराष्ट्र पोलीस दलात पोलीस उपनिरीक्षक म्हणून सेवा बजावली.
नोकरी, शिक्षण आणि सामाजिक जाणिवा यांचा संगम त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वात होत गेला आणि त्यातूनच समाजकारण व राजकारणाचा मार्ग त्यांनी स्वीकारला.
करमाळ्यातून विधानसभेपर्यंतचा टप्पा
१९७०च्या दशकात त्यांनी सक्रिय राजकारणात प्रवेश केला. करमाळा विधानसभा मतदारसंघातून निवडून येत त्यांनी आपल्या राजकीय कारकिर्दीची सुरुवात केली. पुढे महाराष्ट्राच्या राजकारणात विविध जबाबदाऱ्या सांभाळताना त्यांनी प्रशासनाचा व्यापक अनुभव मिळविला.
महाराष्ट्र सरकारमध्ये विविध खात्यांची जबाबदारी पार पाडताना त्यांची प्रशासकीय कार्यशैली अधोरेखित झाली. अर्थमंत्री म्हणून सलग नऊ वेळा राज्याचा अर्थसंकल्प सादर करण्याची नोंद त्यांच्या राजकीय कारकिर्दीतील विशेष बाब म्हणून पाहिली जाते.
मुख्यमंत्रीपदापासून दिल्लीपर्यंत
१८ जानेवारी २००३ रोजी महाराष्ट्राच्या मुख्यमंत्रीपदाची जबाबदारी स्वीकारणे हा त्यांच्या राजकीय प्रवासातील महत्त्वाचा टप्पा ठरला. मुख्यमंत्रीपदानंतर त्यांनी आंध्र प्रदेशचे राज्यपाल म्हणूनही जबाबदारी पार पाडली.
राज्याच्या राजकारणातील अनुभवाच्या जोरावर त्यांनी राष्ट्रीय राजकारणात प्रवेश केला. केंद्रात ऊर्जा मंत्री म्हणून काम केल्यानंतर त्यांच्या राजकीय प्रवासाने आणखी मोठे वळण घेतले आणि २०१२ मध्ये देशाच्या केंद्रीय गृहमंत्रिपदाची जबाबदारी त्यांनी स्वीकारली.
सोलापूरच्या न्यायालयातील कर्मचारी ते देशाच्या गृहमंत्रिपदापर्यंतचा हा प्रवास त्यांच्या कर्तृत्वाची व्याप्ती अधोरेखित करणारा ठरला.
पदांपेक्षा संघर्षाची कहाणी मोठी
सुशीलकुमार शिंदे यांच्या राजकीय प्रवासाकडे केवळ त्यांनी भूषविलेल्या पदांच्या यादीतून पाहता येणार नाही. सामान्य परिस्थितीतून सुरुवात करून महाराष्ट्राच्या मुख्यमंत्रीपदापासून केंद्रीय मंत्रिपदापर्यंत पोहोचण्यामागे अनेक दशकांचा संघर्ष आणि सार्वजनिक जीवनातील सातत्य आहे.
भारतीय लोकशाहीमध्ये सामाजिक आणि आर्थिकदृष्ट्या सामान्य पार्श्वभूमी असलेली व्यक्ती आपल्या कर्तृत्वाच्या जोरावर सर्वोच्च राजकीय जबाबदाऱ्यांपर्यंत पोहोचू शकते, याचे शिंदे यांचे जीवन हे ठळक उदाहरण मानले जाते.
सोलापूरच्या राजकीय इतिहासातील महत्त्वाचे पर्व
सुशीलकुमार शिंदे यांच्या वाटचालीत सोलापूरचा संदर्भ कायम केंद्रस्थानी राहिला. स्थानिक पातळीवरील सार्वजनिक जीवनापासून सुरू झालेला त्यांचा प्रवास महाराष्ट्राच्या राजकारणात विस्तारला आणि पुढे राष्ट्रीय राजकारणाच्या केंद्रस्थानी पोहोचला.
२०१६ मध्ये त्यांच्या ७५व्या वाढदिवसानिमित्त तत्कालीन राष्ट्रपती प्रणव मुखर्जी यांनीही त्यांच्या संघर्षमय जीवनप्रवासाचा गौरव केला होता. त्यामुळे त्यांच्या राजकीय वाटचालीकडे एका व्यक्तीच्या यशापेक्षा लोकशाही व्यवस्थेतून घडलेल्या संघर्षशील नेतृत्वाच्या प्रवासाच्या रूपात पाहिले जाते.
आजही प्रेरणादायी ठरणारा प्रवास
राजकारणात मतभेद असतात, भूमिका वेगवेगळ्या असतात आणि राजकीय समीकरणेही बदलत राहतात. मात्र सामान्य परिस्थितीतून सुरुवात करून सातत्य, कष्ट आणि संघर्षाच्या बळावर स्वतःचे स्थान निर्माण करणाऱ्या व्यक्तीचा जीवनप्रवास पुढील पिढ्यांसाठी निश्चितच प्रेरणादायी ठरतो.
सोलापूरच्या मातीतून सुरू झालेला प्रवास दिल्लीच्या सत्ताकेंद्रापर्यंत पोहोचविणारे सुशीलकुमार शिंदे हे महाराष्ट्राच्या राजकीय इतिहासातील एक महत्त्वाचे पर्व ठरतात.
४ सप्टेंबरच्या वाढदिवसानिमित्त माजी केंद्रीय गृहमंत्री सुशीलकुमार शिंदे साहेबांना मनःपूर्वक शुभेच्छा!